Fizjologia a senior w gabinecie dentystycznym

Fizjologia a senior w gabinecie dentystycznym

Zauważamy obecnie znaczny wzrost liczby ludzi osiągających podeszły wiek. Starzenie się jest genetycznie uwarunkowanym momentem, wpisanym w życie każdego człowieka. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) człowiekiem starszym nazywa osobę w wieku 60+. Statystyki donoszą, iż w każdym roku przybywa na świecie milion osób po 60. roku życia i liczba tych osób jest większa niż dzieci i młodzieży do 19. roku życia. Obserwuje się globalny trend do zwiększenia długowieczności.

834
PODZIEL SIĘ

Artykuł ukazał się w Medical Maestro Magazine, Vol. 10, s./p. 1333-1480

O starości człowieka można mówić w wielu aspektach – skupię się na aspekcie biologicznym (fizjologicznym). Ludzie starsi nie stanowią jednorodnej, homogenicznej grupy – są w niej zarówno ludzie zdrowi, sprawni fizycznie, aktywni, pracujący jeszcze zawodowo, jak i będący już na emeryturze bądź rencie, mniej lub bardziej schorowani czy nawet niedołężni, uzależnieni od osób trzecich. Ponadto są też osoby, które postrzegają swoje zdrowie mało obiektywnie: jedni wyolbrzymiają swoje dolegliwości, inni je zatajają, obawiając się utraty autonomii i kontroli nad swoim życiem. Ich stan psychiczny i fizyczny często zmienia się w krótkim czasie; mają trudności z interpretowaniem i identyfikowaniem przewlekłych chorób, są często niespokojni, zmęczeni, obojętni czy też odwrotnie – agresywni. Ich pamięć staje się coraz słabsza, trudniej im się skupić, chociaż część grupy osób starszych utrzymuje sprawność umysłową do końca życia.

Senior bardzo często obciążony jest chorobami ogólnoustrojowymi, cierpi na nadciśnienie, zaburzenia sercowo-płucne, bóle stawowe, mięśniowe, na chorobę gośćcową, cukrzycę, a także choroby systemowe. Pogarsza się jego zdolność percepcji i szybkość reakcji, mniej odczuwa pragnienie i ból, pogarszają się funkcje umysłowe i słabną zmysły – pogarsza się wzrok, słuch, inaczej odczuwany jest smak, węch. Osłabieniu ulegają funkcje korowe (efektem jest choroba Alzheimera), dochodzi do zwyrodnień układu nerwowego (choroba Parkinsona), częściej cierpi się na choroby nowotworowe, miewa rozrusznik serca czy jest po wylewie, a konsekwencją powyższego jest problem z samodzielnym poruszaniem się. Pamiętać należy, że pacjent-senior jest często mniej sprawny fizycznie i manualnie. Dlatego proponuję rozwagę przy zalecaniu mu środków do higieny jamy ustnej i proponowaniu technik higienicznych – pewne działania dla osoby niesprawnej manualnie są zwyczajnie niemożliwe do wykonania.

Często w relacjach pacjent-senior a personel stomatologiczny zauważa się ze strony tych pierwszych brak cierpliwości, chęć dominacji, obojętność, pośpiech, brak wiary w celowość działań. Taka sytuacja może w dużej mierze wynikać z faktu, iż osoby leczące nie rozumieją starszych ludzi i nie wiedzą z czym codziennie muszą się zmagać. Z wiekiem oprócz problemów ogólnoustrojowych zmienia się też znacznie fizjologia jamy ustnej i często trudno odróżnić zmiany fizjologiczne związane z wiekiem od zmian patologicznych.