Strona główna MEDYCYNA Kanon piękna u nieletnich. Wczesna interwencja

Kanon piękna u nieletnich. Wczesna interwencja

XXI w. to czas niczym nieograniczonego dostępu do mediów. Treści w nich prezentowane powielają promowany przez współczesną kulturę kult piękna, młodości, użyteczności, sprawności i zdrowia [1]. Psychologowie i socjologowie badający to zjawisko nie mają wątpliwości, że stanowi ono współcześnie jeden z patogennych czynników zagrażających szeroko pojętemu zdrowiu. Związane jest to z silną presją dostosowania się do wymogów aktualnego kanonu piękna i sukcesu.

1212
PODZIEL SIĘ

Artykuł ukazał się w Medical Maestro Magazine, Vol. 11, s./p. 1481-1628

Nie można zapomnieć o tym, że odbiorcami medialnych przekazów są również, a może nawet przede wszystkim, nieletni. Media znacznie rozszerzyły środowisko wychowawcze – wpływają na formowanie osobowości i właściwych wzorców zachowań, także zachowań zdrowotnych. Dzieci i młodzież, pozostający na etapach rozwojowych, w których dopiero kształtuje się ich poczucie tożsamości, są grupą narażoną na negatywne konsekwencje komunikatów medialnych [2].

Specyficzne zaburzenia odżywiania
Objawy specyficznych zaburzeń odżywiania, takich jak anorexia nervosa czy bulimia nervosa, były odnotowywane nawet w czasach starożytnych. Czy w związku z tym błędne jest popularne stwierdzenie, że główną winę za rozwój tych chorób ponoszą media? Badacze zajmujący się dziedziną zaburzeń odżywiania zaobserwowali gwałtowny wzrost zachorowalności od drugiej połowy XX w., czyli wtedy, kiedy coraz wyraźniej zaczęto promować określony kanon piękna – wszechobecny stał się wizerunek szczupłej kobiety, utożsamiany z ideałem [3]. Dlatego też eksperci przypisują obecnie znaczącą rolę czynnikom kulturowym w etiopatogenezie anoreksji oraz bulimii – chorób, które najczęściej dotykają dziewcząt w okresie adolescencji, a nawet młodszych – jak informują statystyki epidemiologiczne coraz częściej spotyka się pacjentki poniżej 10. roku życia.

Wyniki badań nad wpływem mediów na poziom zadowolenia nastolatek z własnego wyglądu oraz na zachowania ukierunkowane na obniżenie masy ciała wskazują, iż blisko 70% osób badanych postrzega swoje ciało jako nieatrakcyjne przez pryzmat wizerunku idealnego ciała z modnych czasopism, a prawie połowa badanych podejmuje próby redukcji masy ciała [4]. Niestety sposób, w jaki się odchudzają, prawie nigdy nie jest racjonalny. Przy wyborze diety kierują się eliminacją ważnych grup produktów spożywczych oraz drastycznie ograniczają ilość spożywanego pokarmu; coraz częściej odnotowuje się również stosowanie suplementów diety określanych przez producentów jako wspomagające proces odchudzania [5]. Młodzi ludzie nierzadko podejmują się modnej aktualnie diety stosowanej przez swojego idola czy układają jadłospis na podstawie internetowych poradników, w tym także porad zamieszczanych na stronach „pro-ana” – zrzeszających młodych ludzi o proanorektycznym stylu życia, wymieniających się sposobami na szybką i znaczną utratę masy ciała. Taki model żywienia dla osób pozostających w fazie rozwoju organizmu niesie za sobą, co potwierdzają badania naukowe, tragiczne skutki, począwszy od objawów niedoborów pokarmowych, przez częste występowanie niedokrwistości, powszechne zmiany dermatologiczne, po zmniejszenie gęstości kości czy zanik cyklu menstruacyjnego u dziewcząt [6]. Wtedy młody pacjent może pojawić się w gabinecie lekarza medycyny rodzinnej, dermatologa czy ginekologa.